Sanliurfa kadim bir sehirdir, yani kurulus tarihi kesin olarak tespit edilemeyen en eski sehirlerden biridir. Rivayetlere göre Hz. Adem esi Hz. Havva ile birlikte hayatinin bir evresinde gelip bu bölgede yerlesmis ve ilk bugdayi Harran ovasinda ekerek çiftçilik tarihini buradan baslatmistir. Ünlü tarihçi Ebul Farac'a göre Sanliurfa, Nûh tufanindan sonra kurulan ilk sehirlerden biridir.
Geçmisten günümüze il genelinde yapilan arkeolojik arastirmalar, günümüzden 11.500 yil öncesinde bu bölgede yerlesik bir hayatin oldugunu bilimsel olarak kanitlamaktadir. Balikligölün yani basinda yapilan kazilarda ortaya çikan ve Sanliurfa Arkeoloji Müzesinde sergilenen 11 500 Yillik Dünyanin En Eski Heykeli; Sehir merkezine 17 km mesafedeki Göbeklitepede ortaya çikan 11 500 Yillik Dünyanin En Eski Tapinagi, ayrica kesfedilmeyi bekleyen birçok yer ayni tarihe ait en önemli kanitlaridir.
Tespit edilen tasinmaz kültür varliklari kapsamindaki eser sayisi ile Türkiyenin ilk üç-dört sehri arasinda gösterilen Sanliurfa, il genelinde yapilan 35 arkeolojik kazi sayisi ile Türkiyede en çok arkeolojik kazi yapilan il olma özelligini hala korumaktadir. Bu baglamda sehir merkezi ve iki ilçe merkezi kentsel sit alani olarak ilan edilmistir. Bu özelliklerinden dolayi Sanliurfa, Müze Sehir olarak anilir.
Sanliurfa merkezdeki Halilür-Rahman Gölünün yani basinda gecekondular altinda kalan Edessa Kenti, arkeolojik arastirmalari beklemektedir. Edessa Kentinin tamaminda erken Roma dönemine ait magara mezarlar, bu magaralarda kayaya oyulmus Süryanice ve Gerekçe yazilar, rölyef ve mozaikler bulunmaktadir. Sanliurfa il genelinde, bir müzeye sigmayacak kadar, kesfedilmeyi bekleyen birçok mozaik vardir. Bu antik kent sinirlari içerisindeki Halepli Bahçede 2007 yilinda yapilan kazilarda Savasçi Amazon Kraliçelerinin Mozaige Resmedilmis Dünyadaki Ilk Örneklerine rastlanilmistir. Firatin renkli taslarindan yapilan Edessa mozaiklerinin en önemli özelligi 3 milimetre kare ebadinda taslardan olusmasidir. Bu yüzdendir ki Sanliurfa, Mozaikler Sehri olarak tanimlanabilir.
Sanliurfada Tarihi Harran sehri önemli bir çekim merkezidir. Harran, sehri çevreleyen surlariyla, 6 adet sehir kapisiyla, hala dimdik ayakta duran iç kalesiyle, Türkiyede Islam mimarisinde yapilmis en eski cami olan Harran Ulu Camisi ve gözetleme kulesiyle, dünyada baska örnegi olmayan konik Harran evleri ile Dünya Kültürel Mirasina Girmesi Gereken Tarihi Bir Kenttir.
Harran-Eyyubnebi Turizm yolu güzergâhi üzerindeki Suayb Antik Sehri, ismini Suayb peygamberden alir. Kaya mezarlari, kesme taslardan insa edilmis mimari yapilari ve halk arasinda Suayb Peygamber'in ibadetgâhi olarak bilinen magara ilgi odagi haline gelmistir. Hz. Musanin Suayb Antik Sehrinde, Hz. Suayb ile görüstügü, Hz. Suaybin yaninda uzun bir süre çobanlik ettigi, mucizevî asasini burada Suayp Peygamberden aldigi, yani basindaki Sogmatar Antik Sehrinde Suayp Peygamberin kizlari ile karsilastigi kuyu oldugu ve bu yüzden Bir-i Musa yani Musa Kuyusu diye adlandirildigi rivayet edilir.
Harran-Eyyubnebi Turizm yolu güzergâhi üzerindeki Sogmatar Antik Sehri bir kült merkezidir. Yildiz, Ay, Günes ve Gezegenlere tapinmanin yasandigi önemli bir mekândir. Ayni güzergahtaki Hanel Barur Kervansarayi, Suayb Antik Sehri ve Eyyub peygamberi bagrinda saklayan Eyyub Nebi beldesi en önemli turistik yerlerdir.
Sanliurfa, çok tanrili inançlarin yani sira birçok peygamberi bagrindan çikarmis, birçok peygamberin ugrak yeri olmus ve bu yüce insanlara ev sahipligi yapmis bir sehirdir. Hz. Ibrâhim'in dogdugu ve atese atildigi, Hz. Lût, Hz. Ishâk , Hz. Yakûb, Hz. Yûsuf, Hz. Eyyûb, Hz. Elyesâ', Hz. Suayb, Hz. Mûsânin bu bölgede yasamasi, Hz. Isâ (a.s.)'nin bu sehri kutsamasi ve peygamberlerin makamlari, bu târihî sehrin Peygamberler Sehri veya Peygamberler Diyari adiyla anilmasini saglamistir.
Tarihsel birikimi ile birçok medeniyete besiklik eden bu sehir din, dil, irk, kültür ve medeniyetlerin bulustugu, kaynastigi, bir hos görü sehri; dantel dantel islenen Urfa tasi ile yapilmis han, hamam, konak ve evleriyle, geleneksel el sanatlari, mutfak zenginligi ve damak lezzeti, dünyaya nam salmis musiki ustalari, yasanan ve yasatilan otantik ve mistik yapisiyla kültür ve folklor Sehri, Atatürk Baraji, Uluslararasi Hava Limani ve verimli topragi ile Tarim ve Sanayi Sehridir
Peygamberler sehri bu peygamberlere ait makam ve türbeler ile Inanç ve Kültür Turizmi; Karacadag Kayak Merkezi ile Kis Turizmi, Karaali Kaplicalari ile Termal Turizmi, Karacadag ve Tek Tek Daglarindaki bitki örtüsü, hayvanlari ile Yayla ve Av Turizmi, Atatürk Baraji ve Halfeti Ilçesi ile Su Sporlari Turizmi, Ceylan, At, Kelaynak, Keklik ve güvercinleri ile Ornitoloji Turizmi ile önemli bir sehirdir.
Yolunuz Mutlaka Bu Sehre Düsmeli